Falsafadda Allama Iqbal, 'Khudi' waa fikrad udub-dhexaad ah oo macnaheedu yahay is-aqoonsi ama xoojinta nafta. Maaha kibriga iyo isla-weynida, laakiin waa in la garto awoodda iyo kartida ku dhex jirta qof kasta. Iqbal wuxuu ku dhiirigeliyey dadka inay horumariyaan 'Khudi'-gooda si ay u gaaraan heerka ugu sarreeya ee ay noqon karaan.

Maadaama aad aqoon u leedahay suugaanta Carabiga, waxaad u barbardhigi kartaa 'Khudi' fikradda 'Nafs' (نفس) ee Islaamka. Laakiin Iqbal, Khudi waa 'Nafs' la safeeyey, oo ka gudubtay damacyada hoose, kuna baraarugtay ujeeddadeeda dhabta ah ee adduunka. Waa nafta gaartay is-aqoonsi buuxa oo u adeegaysa sidii wakiilka Eebbe (Khaliifa) ee dhulka.

Mid ka mid ah tuducyada ugu caansan ee Iqbal wuxuu si qurux badan u soo koobayaa nuxurka Khudi. Wuxuu ina tusinayaa in marka qofku uu naftiisa gaarsiiyo heer sare oo is-aqoonsi iyo awood ah, xitaa qaddarku uu la jaanqaadayo doonistiisa.

Turjumaad: Naftaada sare u qaad heer aad u sarreeya oo, qaddar kasta ka hor, Eebbe laftiisu uu addoonkiisa weydiiyo, "Ii sheeg, maxay tahay doonistaadu?"

Tuducdani maaha mid ku baaqaysa caasinimo, laakiin waa mid dhiirigelinaysa horumar shakhsiyeed oo qoto dheer. Marka naftaadu ay la jaanqaado sharciga rabbaaniga ah, waxay gaartaa heer ay ficilladeedu noqdaan kuwo ka tarjumaya doonista Eebbe.

Sida uu qabo Iqbal, horumarinta Khudi waxay martaa saddex marxaladood oo asaasi ah. Marxalad kasta waxay dhisaysaa tan ka horreysa, iyadoo qofka u horseedaysa is-aqoonsi buuxa.

1. Itaa'at (إطاعة): Adeecidda Marxaladda ugu horreysa waa adeecidda sharciga Eebbe. Tani maaha adoonsi indho la'aan ah, laakiin waa anshax iyo edbin lagu tababbarayo nafta. Sida askarigu u raaco amarrada si uu u noqdo mid waxtar leh, qofkuna wuxuu u baahan yahay inuu raaco mabaadi'da rabbaaniga ah si uu u helo xorriyad dhab ah oo uu naftiisa u dhiso.

2. Zabt-e-Nafs (ضبط نفس): Is-xakamaynta Marka qofku barto adeecidda, wuxuu u gudbayaa heerka is-xakamaynta. Tani waa halganka gudaha ah ee lagula jiro damacyada iyo rabitaannada hoose ee nafta. Is-xakamaynta waxay xoojisaa 'Khudi', waxayna ka dhigtaa mid u adkaysan karta caqabadaha nolosha. Waa in la noqdo sayidka naftaada, halkii aad ka ahaan lahayd addoon u ah dareennadaada.

3. Niyabat-e-Ilahi (نيابة إلهية): Wakiilnimada Eebbe Marxaladda ugu dambeysa uguna sarreysa waa in la noqdo 'Wakiilka Eebbe' dhulka. Marka qofku uu gaaro heerkan, wuxuu si buuxda u gartay awoodiisa, wuxuuna u isticmaalaa inuu wanaag ku abuuro adduunka. Qofkani wuxuu noqdaa mid hal-abuur leh, geesi ah, oo ficilladiisu ay ka tarjumayaan sifooyinka Eebbe sida naxariista, caddaaladda, iyo xikmadda. Waa heerka insaanka kaamilka ah (Al-Insān al-Kāmil).

Falsafadda Khudi ee Iqbal waa baaq ku wajahan qof kasta inuu baraarujiyo awoodda ku jirta naftiisa, uuna ku noolaado nolol ujeeddo leh oo saameyn ku leh adduunka.