CHSE ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ରେଣୀ ଓଡ଼ିଆ ପରୀକ୍ଷାରେ ଭଲ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ସୋପାନ ହେଉଛି ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ରର ଢାଞ୍ଚାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିବା। ଏହା ଜାଣିବା ଦ୍ୱାରା ଆପଣ କେଉଁ ବିଭାଗରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେବେ ଏବଂ କେଉଁଠୁ ସହଜରେ ମାର୍କ ପାଇପାରିବେ, ତାହାର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଚିତ୍ର ପାଇବେ। ମୋଟ ୧୦୦ ମାର୍କର ଏହି ପରୀକ୍ଷା ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: ଗଦ୍ୟ, ପଦ୍ୟ, ଏକକ ନାଟକ/ଗଳ୍ପ, ଏବଂ ବ୍ୟାକରଣ ଓ ରଚନା।

ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ରଟି ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠ (Objective), ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ (Short Answer) ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ (Long Answer) ପ୍ରଶ୍ନର ଏକ ମିଶ୍ରଣ। ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକାରର ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରଣନୀତି ଆପଣାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ପରୀକ୍ଷାରେ ସଫଳତା ପାଇଁ କେଉଁ ବିଭାଗରୁ କେତେ ମାର୍କ ଆସେ ତାହା ଜାଣିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସାରଣୀରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ମାର୍କ ବଣ୍ଟନ ଦର୍ଶାଯାଇଛି:

ଏହି ସାରଣୀରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଗଦ୍ୟ ଏବଂ ପଦ୍ୟ ବିଭାଗ ସର୍ବାଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କାରଣ ଏଥିରୁ ହିଁ ଅଧା ମାର୍କ ଆସିଥାଏ। ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ 'ଦର୍ପଣ' (ଗଦ୍ୟ ଓ ପଦ୍ୟ) ର ବିଷୟବସ୍ତୁ, କବି/ଲେଖକ ପରିଚୟ ଏବଂ ମୂଳ ଭାବକୁ ଭଲ ଭାବରେ ମନେରଖନ୍ତୁ। ଏକକ ଏବଂ ଦୁଇ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ପାଠ୍ୟକ୍ରମର ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଯେପରିକି ଚରିତ୍ରର ନାମ, ସ୍ଥାନ, କିମ୍ବା କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉକ୍ତି।

ପରୀକ୍ଷାରେ ସବୁ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମୟ ଅଭାବରୁ ଅନେକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ପଛରେ ପଡ଼ିଯାଆନ୍ତି। ତେଣୁ, ୧୮୦ ମିନିଟକୁ କିପରି ବିଭାଜନ କରିବେ ତାହାର ଏକ ଯୋଜନା ଆଗରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ। ଏକ ଆଦର୍ଶ ସମୟ ବିଭାଜନ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା:

ପରୀକ୍ଷା ଆରମ୍ଭରେ ପ୍ରଥମ ୧୫-୨୦ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠ (MCQ) ଏବଂ ୧ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ। ଏହା ଆପଣଙ୍କ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ବଢ଼ାଇବ। ଏହାପରେ ବ୍ୟାକରଣ ଏବଂ ରଚନା ବିଭାଗକୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ପତ୍ର ଲିଖନ କିମ୍ବା ଦରଖାସ୍ତ ପରି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଢାଞ୍ଚା ଥାଏ, ଯାହାକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ ସହଜରେ ମାର୍କ ମିଳେ। ସର୍ବଶେଷରେ ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସମୟ ଦିଅନ୍ତୁ।

ଏହି ଢାଞ୍ଚା ଏବଂ ସମୟ ପରିଚାଳନା କୌଶଳକୁ ମନରେ ରଖି ପ୍ରସ୍ତୁତି କଲେ, ଆପଣ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପରୀକ୍ଷାରେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିପାରିବେ।