AS9100 Havacılık ve Uzay Kalite Yönetim Sistemleri
Havacılık ve ISO İlişkisi
Havacılık ve ISO: Bir Adım Ötesi
ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi'nin temelini zaten biliyorsunuz. Şimdi bu temelin üzerine inşa edilen daha özel bir yapıyı, AS9100 standardını inceleyeceğiz. AS9100, havacılık, uzay ve savunma sektörleri için tasarlanmış, ISO 9001'in üzerine eklenmiş özel ve katı gereklilikler içeren bir standarttır.
Peki neden böyle bir standarda ihtiyaç var? Çünkü bu sektörlerde hata payı yoktur. Otomobilinizdeki küçük bir kusur sizi en fazla yolda bırakır, ancak bir uçaktaki en ufak hata felaketle sonuçlanabilir. Bu yüzden kalite yönetimi, genel bir çerçeveden çıkıp hayatî bir zorunluluğa dönüşür. İşte bu noktada "Havacılık Kalite Yönetim Sistemi" veya İngilizce kısaltmasıyla AQMS (Aviation Quality Management System) devreye girer.
Standardı Belirleyenler: IAQG
AS9100 gibi standartlar tek bir kurum tarafından oluşturulmaz. Sektörün devlerinin bir araya gelmesiyle ortaya çıkar. Uluslararası Havacılık Kalite Grubu (IAQG), bu sürecin merkezindeki kuruluştur. Boeing, Airbus, NASA, Rolls-Royce gibi ana üreticiler, tedarik zincirindeki kaliteyi standardize etmek için bu çatı altında toplanır.
IAQG'nin küresel yapısı, bölgesel alt gruplarla desteklenir:
- AAQG (Americas Aerospace Quality Group): Amerika kıtası
- EAQG (European Aerospace Quality Group): Avrupa kıtası
- APAQG (Asia-Pacific Aerospace Quality Group): Asya-Pasifik kıtası
Bu gruplar, standardın kendi bölgelerindeki şirketler tarafından doğru anlaşılıp uygulanmasını sağlar ve küresel standartların geliştirilmesine katkıda bulunur.
AS9100 Ailesi
Havacılık sektörü sadece üretimden ibaret değildir. Bakım, onarım ve dağıtım gibi farklı alanlar için de özel standartlar geliştirilmiştir. Bu standartlar AS9100 ailesini oluşturur.
| Standart | Odak Alanı | Açıklama |
|---|---|---|
| AS9100 | Tasarım ve Üretim | Yeni parça ve sistemler tasarlayan ve üreten kuruluşlar içindir. En kapsamlı standart budur. |
| AS9110 | Bakım, Onarım ve Revizyon (MRO) | Uçakların ve bileşenlerinin bakım ve onarımını yapan servis merkezleri için geliştirilmiştir. |
| AS9120 | Dağıtıcılar ve Tedarikçiler | Parça ve malzeme dağıtımı yapan, ancak üretim yapmayan şirketlere odaklanır. İzlenebilirlik ve sahteciliğin önlenmesi kritiktir. |
ISO 9001'den AS9100'e geçiş yaparken en önemli ipucu, standardın metninde kalın ve italik yazılmış kısımlara odaklanmaktır. Bu bölümler, ISO 9001'in üzerine eklenen havacılığa özgü gereklilikleri gösterir. Bunlar genellikle ürün güvenliği, risk yönetimi, konfigürasyon yönetimi, sahte parça önleme ve kritik kalemlerin kontrolü gibi konuları içerir.
AS9100, mevcut ISO 9001 sisteminize bir eklenti gibidir; temeli yıkmaz, üzerine daha sağlam ve özel bir kat çıkar.
Ayrıca, AS9100 yasal ve düzenleyici şartların kalite yönetim sistemiyle tam entegrasyonunu zorunlu kılar. FAA (Federal Aviation Administration) veya EASA (European Union Aviation Safety Agency) gibi otoritelerin kuralları, sistemin ayrılmaz bir parçası haline gelir. Bu, genel amaçlı bir ISO 9001 sisteminde bu kadar vurgulanmayan bir detaydır.
AS9100D:2016; ISO 9001:2015 Tescilli KYS'ye sahibiz ve ürünlerimizin kendimiz için belirlediğimiz yüksek standartlara uygun olduğundan emin olmak için titiz kalite denetimlerine ve ölçüm raporlamalarına katılıyoruz.
AS9100 standardı en iyi nasıl tanımlanır?
Aşağıdakilerden hangisi AS9100 standardının geliştirilmesinden sorumlu ana uluslararası kuruluştur?
Artık AS9100'ün ISO 9001'den neden farklılaştığını ve havacılık sektörünün benzersiz ihtiyaçlarını nasıl karşıladığını biliyorsunuz.