Angielski alfabet wygląda znajomo – to te same 26 liter, co w polskim, bez znaków diakrytycznych. Kluczowa różnica tkwi jednak w wymowie samych liter, a nie tylko dźwięków, które tworzą. Umiejętność przeliterowania swojego imienia czy adresu e-mail to jedna z pierwszych praktycznych barier do pokonania.

Oto pełen zestaw: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z.

Wyobraź sobie, że rezerwujesz stolik w restauracji przez telefon. Prawdopodobnie usłyszysz pytanie: "Could you spell your name, please?" (Czy może Pan/Pani przeliterować swoje nazwisko?). Właśnie dlatego znajomość wymowy poszczególnych liter jest tak ważna. W języku angielskim, gdzie pisownia często odbiega od wymowy, literowanie (spelling) to codzienna konieczność.

Aby ułatwić literowanie, warto nauczyć się, jak brzmi nazwa każdej litery. Poniższa tabela przedstawia uproszczony zapis fonetyczny.

Przejdźmy od nazw liter do dźwięków, które reprezentują. Tu zaczyna się prawdziwa przygoda, ponieważ jedna litera może mieć kilka różnych wariantów wymowy w zależności od słowa.

Największym wyzwaniem dla Polaków są jednak dźwięki, które nie mają swoich odpowiedników w naszym języku. Najsłynniejszy z nich to "th". Występuje w dwóch wersjach:

1. Dźwięczna /ð/ (jak w "this", "that", "the") – wibracja w gardle. Spróbuj położyć lekko język między zębami i powiedzieć "d".
2. Bezdźwięczna /θ/ (jak w "think", "three", "thanks") – tylko przepływ powietrza. Ustawienie języka jest takie samo, ale próbujesz powiedzieć "s".

Kolejną pułapką jest tzw. nieme e na końcu wyrazu. Samo w sobie nie jest wymawiane, ale jego obecność ma magiczny wpływ na samogłoskę, która je poprzedza – zazwyczaj zmienia jej wymowę z krótkiej na długą.

• mad (szalony) vs made (zrobiony)
• kit (zestaw) vs kite (latawiec)
• hop (podskok) vs hope (nadzieja)

W języku polskim akcent pada niemal zawsze na przedostatnią sylabę. Angielski jest pod tym względem znacznie bardziej elastyczny, a umiejscowienie akcentu może całkowicie zmienić znaczenie słowa. Dotyczy to szczególnie par rzeczownik-czasownik, które mają identyczną pisownię.

Nie ma jednej, prostej zasady określającej, gdzie pada akcent. Najlepszym sposobem jest osłuchanie się z językiem i zwracanie uwagi na melodię słów przy poznawaniu nowego słownictwa. Słowniki zawsze podają informację o akcencie, zazwyczaj za pomocą apostrofu (') przed akcentowaną sylabą.

Teraz czas sprawdzić, ile udało Ci się zapamiętać. Rozwiąż krótki quiz.

Opanowanie tych podstaw to solidny fundament. Z każdą kolejną lekcją będziesz budować na tej wiedzy, a dźwięki, które dziś wydają się obce, wkrótce staną się naturalne.