Օժանդակ Բայեր 3-րդ Դասարանում
Օժանդակ բայի հիմունքները
Ի՞նչ են օժանդակ բայերը
Պատկերացրու, որ նախադասությունը թիմ է։ Այդ թիմում կա գլխավոր խաղացող՝ հիմնական բայը, որը ցույց է տալիս գործողությունը (օրինակ՝ վազել, կարդալ, խաղալ)։ Բայց գլխավոր խաղացողին երբեմն օգնական է պետք։
Ահա այստեղ են հայտնվում օժանդակ բայերը։ Նրանք «օգնական բայեր» են, որոնք օգնում են հիմնական բայերին՝ նախադասությունը դարձնելով ամբողջական և ճիշտ։ Օժանդակ բայերը ցույց են տալիս, թե ով է կատարում գործողությունը և երբ։
Հայերենի գլխավոր օգնականները
Հայերենում մենք հիմնականում օգտագործում ենք երկու օժանդակ բայ՝ «լինել» և «ունենալ»։ Այսօր կծանոթանանք, թե ինչպես են դրանք օգտագործվում պարզ նախադասություններում։
«Լինել» բայը օգնում է մեզ նկարագրել, թե ինչ-որ բան կամ ինչ-որ մեկը ինչպիսին է, կամ ով է։
Օրինակ, «Ես աշակերտ եմ» նախադասության մեջ «եմ»-ը «լինել» բայի ձևն է։ Այն օգնում է «աշակերտ» բառին՝ ցույց տալու, որ հենց ես եմ աշակերտը։ Առանց «եմ»-ի նախադասությունը կլիներ թերի՝ «Ես աշակերտ»։
«Լինել» բայը փոխվում է՝ կախված նրանից, թե ով է խոսում։ Այս փոփոխությունը կոչվում է խոնարհում։
| Դեմք | Եզակի թիվ | Հոգնակի թիվ |
|---|---|---|
| 1-ին (Ես/Մենք) | եմ | ենք |
| 2-րդ (Դու/Դուք) | ես | եք |
| 3-րդ (Նա/Նրանք) | է | են |
«Ունենալ» բայը, ինչպես անունն է հուշում, օգնում է մեզ ցույց տալ, թե ով ինչ ունի։
Օրինակ՝ «Նա գիրք ունի»։ Այստեղ «ունի»-ն «ունենալ» բայի ձևն է։ Այն ցույց է տալիս, որ նա է գրքի տերը։ «Ունենալ» բայը նույնպես խոնարհվում է։
Ահա «ունենալ» բայի խոնարհումը ներկա ժամանակում։
| Դեմք | Եզակի թիվ | Հոգնակի թիվ |
|---|---|---|
| 1-ին (Ես/Մենք) | ունեմ | ունենք |
| 2-րդ (Դու/Դուք) | ունես | ունեք |
| 3-րդ (Նա/Նրանք) | ունի | ունեն |
Երբ դու սովորես ճանաչել այս օգնական բայերը, քեզ համար շատ ավելի հեշտ կլինի կազմել ճիշտ և գեղեցիկ ։
Այժմ եկ ստուգենք, թե ինչ սովորեցինք։
Ո՞րն է օժանդակ բայի հիմնական դերը նախադասության մեջ։
Գտի՛ր օժանդակ բայը «Դուք ուսանող եք» նախադասության մեջ։
Հիանալի է։ Օժանդակ բայերը քերականության կարևոր մասն են, և դրանց իմացությունը կօգնի քեզ ավելի վստահ խոսել ու գրել։