ଓଡ଼ିଆରୁ ଇଂରାଜୀକୁ ଅନୁବାଦ କରିବାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ହେଉଛି ବାକ୍ୟର ଗଠନ ବୁଝିବା। ଏହି ଦୁଇ ଭାଷାରେ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ସଜାଇବାର କ୍ରମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ।

ଓଡ଼ିଆରେ ଆମେ ସାଧାରଣତଃ କର୍ତ୍ତା-କର୍ମ-କ୍ରିୟା (Subject-Object-Verb ବା SOV) କ୍ରମ ଅନୁସରଣ କରୁ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ପ୍ରଥମେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି (କର୍ତ୍ତା), ତା'ପରେ ଯାହା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି (କର୍ମ), ଏବଂ ଶେଷରେ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ (କ୍ରିୟା) ଆସିଥାଏ।

ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ: ମୁଁ (କର୍ତ୍ତା) ଭାତ (କର୍ମ) ଖାଏ (କ୍ରିୟା)।

କିନ୍ତୁ ଇଂରାଜୀରେ ଏହି କ୍ରମ ବଦଳିଯାଏ। ଇଂରାଜୀ କର୍ତ୍ତା-କ୍ରିୟା-କର୍ମ (Subject-Verb-Object ବା SVO) ନିୟମ ପାଳନ କରେ। ଏଠାରେ କର୍ତ୍ତା ପରେ ସିଧାସଳଖ କ୍ରିୟା ଆସେ, ଏବଂ କର୍ମ ଶେଷରେ ରହେ।

ତେଣୁ, ଓଡ଼ିଆ ବାକ୍ୟ "ମୁଁ ଭାତ ଖାଏ" ଇଂରାଜୀରେ "I eat rice" ହୋଇଯାଏ। I (Subject) eat (Verb) rice (Object).

ଏହି SVO ନିୟମ ସବୁ ସକାରାତ୍ମକ ବାକ୍ୟ (Assertive sentences) ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ। ଚାଲନ୍ତୁ ଆଉ କିଛି ଉଦାହରଣ ଦେଖିବା:

• ଓଡ଼ିଆ: ସେ (S) ଗୋଟିଏ ଚିଠି (O) ଲେଖୁଛି (V)।

• ଇଂରାଜୀ: He (S) is writing (V) a letter (O).

• ଓଡ଼ିଆ: ପିଲାମାନେ (S) ଫୁଟବଲ (O) ଖେଳନ୍ତି (V)।

• ଇଂରାଜୀ: The children (S) play (V) football (O).

ଯେତେବେଳେ ଆମେ ବାକ୍ୟକୁ ନକାରାତ୍ମକ (Negative) କରୁ, ଇଂରାଜୀରେ ଏକ ଛୋଟ କିନ୍ତୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ। ଆମକୁ କ୍ରିୟା ପୂର୍ବରୁ "not" ଯୋଗ କରିବାକୁ ପଡେ, ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ଏକ auxiliary verb ର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡିଥାଏ।

ଓଡ଼ିଆରେ ଆମେ କେବଳ କ୍ରିୟା ପରେ 'ନାହିଁ' ଲଗାଇଦେଉ।

• ଓଡ଼ିଆ: ସେ ଗୋଟିଏ ଚିଠି ଲେଖୁ ନାହିଁ।
• ଇଂରାଜୀ: He is not writing a letter.

ଯେଉଁ ବାକ୍ୟରେ 'is', 'are', 'am', 'was' ଭଳି ସହାୟକ କ୍ରିୟା ନଥାଏ, ସେଠାରେ ଆମକୁ 'do' ବା 'does' ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପଡେ।

• ଓଡ଼ିଆ: ମୁଁ କଫି ପିଏ ନାହିଁ।
• ଇଂରାଜୀ: I do not drink coffee. (ଏଠାରେ 'do' ହେଉଛି auxiliary verb)

ପ୍ରଶ୍ନବାଚକ ବାକ୍ୟ (Interrogative sentences) ଗଠନ କରିବା ସମୟରେ ଇଂରାଜୀରେ ପୁଣି ଏକ ଗଠନଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ। ଏଠାରେ ସହାୟକ କ୍ରିୟା (auxiliary verb) କର୍ତ୍ତା (subject) ପୂର୍ବରୁ ଆସିଯାଏ।

ଏକ ସାଧାରଣ ବାକ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ:

• Statement: You are reading.

ଏହାକୁ ପ୍ରଶ୍ନରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ, ଆମେ କେବଳ 'are' (auxiliary verb) ଏବଂ 'you' (subject) ର ସ୍ଥାନ ବଦଳାଇ ଦେବା।

• Question: Are you reading?

ଓଡ଼ିଆରେ, ଆମେ କେବଳ ବାକ୍ୟ ଶେଷରେ 'କି' ଯୋଗ କରି କିମ୍ବା କେବଳ କହିବାର ଶୈଳୀରେ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଥାଉ।

• ଓଡ଼ିଆ: ତୁମେ ପଢୁଛ କି?

ଯେଉଁ ବାକ୍ୟରେ ସହାୟକ କ୍ରିୟା ନଥାଏ, ସେଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା ପାଇଁ ଆମେ 'Do' କିମ୍ବା 'Does' ବ୍ୟବହାର କରୁ।

• Statement: They play football.
• Question: Do they play football?

ଏହି ନିୟମ Wh-questions ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୁଏ, ଯେଉଁଠାରେ What, Where, Why ଭଳି ଶବ୍ଦ ବାକ୍ୟର ଆରମ୍ଭରେ ଆସେ, ତା'ପରେ ସହାୟକ କ୍ରିୟା ଏବଂ ତା'ପରେ କର୍ତ୍ତା।

• ଓଡ଼ିଆ: ତୁମେ କ'ଣ ଖାଉଛ?
• ଇଂରାଜୀ: What are you eating? (What + auxiliary verb + subject)

ଇଂରାଜୀରେ ବାକ୍ୟ ଗଠନର ଆଉ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ନିୟମ ହେଉଛି Subject-Verb Agreement। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ବାକ୍ୟର କ୍ରିୟା (verb) ତା'ର କର୍ତ୍ତା (subject) ସହିତ ମେଳ ଖାଇବା ଆବଶ୍ୟକ। ଯଦି କର୍ତ୍ତା ଏକବଚନ (singular) ହୁଏ, ତେବେ କ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଏକବଚନ ହେବ। ଯଦି କର୍ତ୍ତା ବହୁବଚନ (plural) ହୁଏ, ତେବେ କ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ବହୁବଚନ ହେବ।

ଏହା ବିଶେଷ କରି Present Tense ରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

• ଏକବଚନ କର୍ତ୍ତା: He reads a book. (କର୍ତ୍ତା 'He' ଏକବଚନ ହୋଇଥିବାରୁ କ୍ରିୟା 'read' ରେ 's' ଯୋଗ ହୋଇଛି)
• ବହୁବଚନ କର୍ତ୍ତା: They read a book. (କର୍ତ୍ତା 'They' ବହୁବଚନ ହୋଇଥିବାରୁ କ୍ରିୟା 'read' ରେ 's' ନାହିଁ)

ଏହି ନିୟମ 'I' ଏବଂ 'You' ପାଇଁ ସାମାନ୍ୟ ଭିନ୍ନ। ଏହି ଦୁଇଟି କର୍ତ୍ତା ସହିତ କ୍ରିୟାର ମୂଳ ରୂପ (base form) ବ୍ୟବହାର ହୁଏ।

• I read a book.
• You read a book.

ଓଡ଼ିଆରେ ମଧ୍ୟ କର୍ତ୍ତା ଅନୁସାରେ କ୍ରିୟା ବଦଳିଥାଏ (ଯେପରି 'ମୁଁ ଖାଏ', 'ସେ ଖାଏ', 'ତୁମେ ଖାଅ'), କିନ୍ତୁ ଇଂରାଜୀର 's'/'es' ନିୟମ ଅନୁବାଦ ସମୟରେ ମନେ ରଖିବା ଜରୁରୀ।

ଏହି ମୌଳିକ ଗଠନଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝିବା ପରେ, ଚାଲନ୍ତୁ କିଛି ଅଭ୍ୟାସ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମର ଜ୍ଞାନକୁ ପରଖିବା।

ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ବାକ୍ୟ ଗଠନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏହି ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ରଖିଲେ ଅନୁବାଦ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବହୁତ ସହଜ ହୋଇଯାଏ। କର୍ତ୍ତା, କ୍ରିୟା, ଏବଂ କର୍ମର ସଠିକ୍ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ହିଁ ସଫଳ ଅନୁବାଦର ଚାବିକାଠି।