१० वी मराठी (कुमारभारती) बोर्ड परीक्षेची ८० गुणांची प्रश्नपत्रिका पाच मुख्य विभागांमध्ये विभागलेली असते. प्रत्येक विभागाला विशिष्ट गुण दिलेले असतात आणि त्यानुसारच आपल्याला अभ्यासाचे आणि वेळेचे नियोजन करायचे आहे. हे पाच विभाग म्हणजे गद्य, पद्य, साहित्य प्रकार, व्याकरण आणि उपयोजित लेखन. परीक्षेचा एकूण वेळ १८० मिनिटे असतो, त्यामुळे प्रत्येक गुणासाठी २ मिनिटांपेक्षा थोडा जास्त वेळ मिळतो. हे लक्षात घेऊनच तयारीला लागायला हवं.

परीक्षेत यश मिळवण्यासाठी वेळेचे नियोजन खूप महत्त्वाचे आहे. वर दिलेल्या तक्त्याप्रमाणे प्रत्येक विभागाला वेळ दिल्यास पेपर वेळेत पूर्ण होतो आणि तपासण्यासाठीही १० मिनिटे मिळतात.

• गद्य आणि पद्य विभाग: या दोन्ही विभागांमध्ये उताऱ्यावरील आणि कवितेवरील प्रश्नांची उत्तरे लिहायची असतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचून थेट मुद्द्याला धरून उत्तरे लिहा. स्वमत लिहिताना विचार भरकटू देऊ नका.
• भाषाभ्यास (व्याकरण): हा विभाग कमी वेळेत जास्त गुण मिळवून देणारा आहे. जर तुमचा सराव चांगला असेल, तर तुम्ही ३० मिनिटांपेक्षा कमी वेळेत हे प्रश्न सोडवू शकता. येथे वाचलेला वेळ उपयोजित लेखन विभागासाठी वापरता येतो.
• उपयोजित लेखन: हा सर्वात जास्त गुण असलेला आणि जास्त वेळ लागणारा विभाग आहे. पत्रलेखन, सारांश लेखन, जाहिरात, बातमी आणि कथालेखन यांसारख्या प्रकारांमध्ये निवड करायची असते. प्रत्येक घटकासाठी किती वेळ द्यायचा, हे आधीच ठरवा. उदाहरणार्थ, पत्रलेखनासाठी १५ मिनिटे, तर निबंधासाठी २५ मिनिटे.

चांगले गुण मिळवण्यासाठी फक्त योग्य उत्तरे लिहून भागत नाही, तर ती चांगल्या प्रकारे सादर करणेही आवश्यक आहे. उत्तरपत्रिकेचे सादरीकरण तपासणाऱ्यावर चांगला प्रभाव टाकते.

• सुवाच्य अक्षर: तुमचे अक्षर वाचता येण्याजोगे असावे. प्रत्येक शब्द आणि ओळीत योग्य अंतर ठेवा.
• नवीन प्रश्न, नवीन पान: प्रत्येक नवीन विभागातील मुख्य प्रश्न नवीन पानावर सुरू करा. यामुळे उत्तरपत्रिका सुटसुटीत दिसते.
• मुद्देसूद उत्तरे: विशेषतः दीर्घोत्तरी प्रश्नांची उत्तरे मुद्द्यांमध्ये लिहा. महत्त्वाच्या शब्दांना पेन्सिलने अधोरेखित करा. यामुळे तपासणाऱ्याला महत्त्वाचे मुद्दे लगेच दिसतात.
• समास (Margin): उत्तरपत्रिकेच्या दोन्ही बाजूंना समास सोडा. यामुळे लिखाण नीटनेटके दिसते. उपप्रश्नांचे क्रमांक समासात अचूक लिहा. उदाहरणार्थ, प्रश्न ३ मधील (अ) साठीचा क्रमांक योग्य ठिकाणी लिहा.

भाषाभ्यास विभागात समास ओळखणे, वाक्प्रचारांचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करणे आणि शब्दसिद्धी यांसारखे प्रश्न असतात. या प्रश्नांची उत्तरे नेमकी आणि अचूक असावीत, तिथे जास्त वेळ घालवू नका. कथालेखनासारख्या प्रश्नांमध्ये कथेला योग्य शीर्षक देणे आणि तात्पर्य लिहिणे विसरू नका. हे छोटे तपशील तुमचे गुण वाढविण्यात मदत करतात.

आतापर्यंत आपण प्रश्नपत्रिकेचे स्वरूप आणि वेळेचे नियोजन कसे करावे हे पाहिले. आता तुमच्या ज्ञानाची चाचणी घेऊया.

योग्य नियोजन आणि भरपूर सराव केल्यास मराठीचा पेपर वेळेत पूर्ण करणे आणि चांगले गुण मिळवणे अजिबात अवघड नाही. परीक्षेसाठी खूप खूप शुभेच्छा!