સરળ અંગ્રેજી શિક્ષણ માર્ગદર્શિકા
વાક્ય રચના અને પાયાનું વ્યાકરણ
વાક્ય રચનાનો પાયો
અંગ્રેજી વાક્યો બનાવવાની શરૂઆત તેની રચના સમજવાથી થાય છે. ગુજરાતી અને અંગ્રેજીમાં વાક્ય બનાવવાની રીત અલગ છે. આપણે ગુજરાતીમાં 'કર્તા-કર્મ-ક્રિયાપદ' (SOV) નો ક્રમ વાપરીએ છીએ. જેમ કે, 'હું સફરજન ખાઉં છું.' અહીં 'હું' કર્તા છે, 'સફરજન' કર્મ છે અને 'ખાઉં છું' ક્રિયાપદ છે.
પરંતુ, અંગ્રેજીમાં આ ક્રમ બદલાઈ જાય છે. અંગ્રેજીમાં '' (SVO) નો નિયમ ચાલે છે. એટલે કે, પહેલા કર્તા (Subject), પછી ક્રિયાપદ (Verb), અને છેલ્લે કર્મ (Object) આવે છે. તો, 'હું સફરજન ખાઉં છું' નું અંગ્રેજી 'I eat an apple.' થશે. અહીં 'I' (હું) Subject છે, 'eat' (ખાવું) Verb છે, અને 'an apple' (સફરજન) Object છે. આ નિયમ અંગ્રેજીના મોટાભાગના વાક્યોનો આધાર છે.
ચાલો વધુ ઉદાહરણો જોઈએ:
-
ગુજરાતી: તે ક્રિકેટ રમે છે. (કર્તા-કર્મ-ક્રિયાપદ)
-
અંગ્રેજી: He plays cricket. (Subject-Verb-Object)
-
ગુજરાતી: અમે એક ફિલ્મ જોઈ. (કર્તા-કર્મ-ક્રિયાપદ)
-
અંગ્રેજી: We watched a movie. (Subject-Verb-Object)
'To Be' અને 'To Have' ના રૂપો
અંગ્રેજીમાં 'To Be' અને 'To Have' ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સહાયક ક્રિયાપદો છે. તે વાક્યનો સમય અને અર્થ સ્પષ્ટ કરે છે.
'To Be' ના રૂપો (am, is, are, was, were) કોઈની સ્થિતિ, ઓળખ અથવા ગુણવત્તા બતાવવા માટે વપરાય છે. 'Am' નો ઉપયોગ ફક્ત 'I' સાથે થાય છે. 'Is' નો ઉપયોગ એકવચન (he, she, it) સાથે અને 'are' નો ઉપયોગ બહુવચન (we, you, they) સાથે થાય છે. ભૂતકાળમાં, 'I', 'he', 'she', 'it' સાથે 'was' અને 'we', 'you', 'they' સાથે 'were' નો ઉપયોગ થાય છે.
| સર્વનામ (Pronoun) | વર્તમાનકાળ (Present) | ભૂતકાળ (Past) |
|---|---|---|
| I | am | was |
| He/She/It | is | was |
| We/You/They | are | were |
ઉદાહરણ: I am a student. (હું વિદ્યાર્થી છું.) She was happy. (તે ખુશ હતી.) They are friends. (તેઓ મિત્રો છે.)
તેવી જ રીતે, 'To Have' ના રૂપો (have, has, had) માલિકી બતાવવા અથવા કોઈ વસ્તુ પાસે હોવાનો ભાવ દર્શાવવા માટે વપરાય છે. વર્તમાનકાળમાં 'I', 'we', 'you', 'they' સાથે 'have' અને 'he', 'she', 'it' સાથે 'has' નો ઉપયોગ થાય છે. ભૂતકાળમાં બધા સર્વનામો સાથે 'had' જ વપરાય છે.
ઉદાહરણ: I have a pen. (મારી પાસે પેન છે.) He has a car. (તેની પાસે કાર છે.) They had a big house. (તેમની પાસે મોટું ઘર હતું.)
હકાર, નકાર અને પ્રશ્નાર્થ
હવે આપણે સાદા કાળમાં હકારાત્મક, નકારાત્મક અને પ્રશ્નાર્થ વાક્યો કેવી રીતે બનાવવા તે શીખીશું. અંગ્રેજી વ્યાકરણમાં આ એક પાયાનો કૌશલ્ય છે.
સાદો વર્તમાનકાળ (Simple Present Tense): આ કાળનો ઉપયોગ રોજિંદી ક્રિયાઓ, આદતો અથવા સનાતન સત્યો બતાવવા માટે થાય છે. જેમ કે, 'The sun rises in the east.'
- હકાર: I play. / He plays.
- નકાર: નકારાત્મક વાક્ય બનાવવા માટે 'do not' (don't) અથવા 'does not' (doesn't) નો ઉપયોગ થાય છે. 'I', 'you', 'we', 'they' સાથે 'do not' અને 'he', 'she', 'it' સાથે 'does not' વપરાય છે. દા.ત., I don't play. / He doesn't play.
- પ્રશ્નાર્થ: પ્રશ્ન પૂછવા માટે વાક્યની શરૂઆતમાં 'Do' અથવા 'Does' મૂકવામાં આવે છે. દા.ત., Do you play? / Does he play?
સાદો ભૂતકાળ (Simple Past Tense): ભૂતકાળમાં બનેલી ઘટનાઓ માટે આ કાળ વપરાય છે. સામાન્ય રીતે ક્રિયાપદના મૂળ રૂપને '-ed' પ્રત્યય લગાડવાથી ભૂતકાળનું રૂપ બને છે, પરંતુ ઘણા પણ છે જેમના રૂપો અલગ હોય છે (જેમ કે go -> went, eat -> ate).
- હકાર: You watched. / She watched.
- નકાર: નકારાત્મક વાક્ય માટે 'did not' (didn't) નો ઉપયોગ થાય છે અને તેની સાથે ક્રિયાપદનું મૂળ રૂપ આવે છે. દા.ત., You didn't watch. / She didn't watch.
- પ્રશ્નાર્થ: પ્રશ્ન બનાવવા માટે વાક્યની શરૂઆતમાં 'Did' મુકાય છે અને તેની સાથે પણ ક્રિયાપદનું મૂળ રૂપ જ આવે છે. દા.ત., Did you watch? / Did she watch?
સાદો ભવિષ્યકાળ (Simple Future Tense): ભવિષ્યમાં થનારી ક્રિયાઓ દર્શાવવા માટે વપરાય છે.
- હકાર: ભવિષ્યકાળ બનાવવા માટે 'will' અથવા 'shall' નો ઉપયોગ થાય છે. સામાન્ય રીતે, 'I' અને 'we' સાથે 'shall' અને બાકીના સર્વનામો સાથે 'will' વપરાય છે, પરંતુ આધુનિક અંગ્રેજીમાં બધા સાથે 'will' નો ઉપયોગ સામાન્ય છે. દા.ત., I will go. / They will go.
- નકાર: નકારાત્મક વાક્ય બનાવવા માટે 'will not' (won't) નો ઉપયોગ થાય છે. દા.ત., I won't go.
- પ્રશ્નાર્થ: પ્રશ્ન પૂછવા માટે 'Will' ને વાક્યની શરૂઆતમાં મૂકવામાં આવે છે. દા.ત., Will you go?
આ નિયમોની પ્રેક્ટિસ કરવાથી તમે સરળતાથી અંગ્રેજી વાક્યો બનાવી શકશો અને વાતચીતમાં આત્મવિશ્વાસ અનુભવશો. હવે ચાલો થોડા પ્રશ્નો હલ કરીએ.
અંગ્રેજી વાક્યની સાચી રચના કઈ છે?
ખાલી જગ્યા પૂરો: She ___ a good student.
