Արդյունավետ տարհանման պլանավորումը սկսվում է ոչ թե քարտեզներից կամ երթուղիներից, այլ հիմնարար հարցից՝ «Ինչի՞ց ենք մենք տարհանվում»: Ռիսկերի գնահատումը համակարգված գործընթաց է, որը պարզում է պոտենցիալ վտանգները, դրանց առաջացման հավանականությունը և հնարավոր հետևանքները։ Սա տեսությունը գործնականի վերածելու առաջին քայլն է։

Վտանգները կարելի է դասակարգել երեք հիմնական խմբի՝ բնական, տեխնոլոգիական և մարդածին։ Յուրաքանչյուրն ունի իր առանձնահատկությունները և պահանջում է տարբեր մոտեցումներ։

Պարզապես վտանգները թվարկելը բավարար չէ։ Ռիսկի գնահատումը պահանջում է վերլուծել յուրաքանչյուր վտանգի հավանականությունը և դրա հնարավոր ազդեցության ուժգնությունը։ Օրինակ՝ ցածր հավանականությամբ, բայց աղետալի հետևանքներով իրադարձությունը (ինչպես ատոմակայանի վթարը) կարող է ավելի բարձր առաջնահերթություն պահանջել, քան հաճախակի, բայց փոքր ազդեցություն ունեցող իրադարձությունը (ինչպես տեղական ջրհեղեղը): Այս գործընթացը հաճախ հանգեցնում է շղթայական ազդեցությունների բացահայտմանը, որտեղ մի իրադարձությունը հրահրում է մյուսին։

Վտանգները բոլորի վրա հավասարապես չեն ազդում։ Խոցելիության վերլուծությունը գնահատում է, թե համայնքի որ հատվածներն են ամենաշատը տուժելու և հատուկ օգնության կարիք կունենան տարհանման ժամանակ։ Սա ներառում է ժողովրդագրական տվյալների ուսումնասիրություն՝ հասկանալու համար բնակչության կազմը։

Հիմնական ուշադրությունը պետք է դարձնել հատուկ կարիքներ ունեցող խմբերին։ Դրանք ներառում են երեխաներին, տարեցներին, հաշմանդամություն ունեցող անձանց, սահմանափակ շարժունակությամբ մարդկանց, օտար լեզուներով խոսողներին և տրանսպորտային միջոցներ չունեցող տնային տնտեսություններին։ Այս խմբերի կարիքները չնախատեսելը կարող է հանգեցնել պլանի ձախողմանը։

Կրիտիկական ենթակառուցվածքներն այն համակարգերն ու օբյեկտներն են, որոնք կենսական նշանակություն ունեն հասարակության գործունեության համար։ Դրանց շարքից դուրս գալը կարող է կաթվածահար անել տարհանման ողջ գործընթացը։

Վերջապես, ցանկացած ռիսկի գնահատում պետք է հաշվի առնի գործող իրավական և կարգավորող շրջանակները։ Տարբեր օրենքներ և կանոնակարգեր սահմանում են, թե ով է պատասխանատու տարհանման հրաման տալու համար, ինչպես պետք է տեղեկացվի հանրությունը և ինչ ռեսուրսներ պետք է մոբիլիզացվեն։ Այս իրավական պահանջների անտեսումը կարող է հանգեցնել ոչ միայն անարդյունավետության, այլև իրավական լուրջ հետևանքների։ Գրագետ գնահատումը հիմք է ստեղծում ամուր և իրատեսական տարհանման պլանի համար։