1869 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Օսմանյան կայսրության Քյոթահիա քաղաքում ծնվեց մի տղա՝ Սողոմոն Սողոմոնյան անունով։ Աշխարհը նրան հետագայում ճանաչելու էր Կոմիտաս անունով։ Նրա ընտանիքը խորապես կապված էր արվեստի հետ։ Հայրը՝ Գևորգ Սողոմոնյանը, կոշկակար էր, սակայն ստեղծագործում էր երգեր և ուներ գեղեցիկ ձայն։ Մայրը՝ Թագուհի Հովհաննիսյանը, գորգագործ էր և նույնպես օժտված էր երաժշտական ձիրքով։

Սողոմոնի մանկությունը սկսվեց մի միջավայրում, որտեղ հայկական երգն ու խոսքը հնչում էին ամենուր։ Սակայն նրանց ընտանեկան լեզուն թուրքերենն էր, ինչպես Քյոթահիայի հայերի մեծ մասինը։ Այս երկլեզու միջավայրը հետագայում իր հետքը թողեց նրա կյանքի վրա։

Երջանիկ մանկությունը երկար չտևեց։ Երբ Սողոմոնը ընդամենը վեց ամսական էր, մահացավ մայրը։ Այս կորուստը խորը վերք թողեց նրա հոգում։ Հայրը, չկարողանալով միայնակ հոգ տանել որդու մասին, նրան հանձնեց իր մոր՝ Սողոմոնի տատիկի խնամքին։

Տասը տարի անց, 1880 թվականին, մահացավ նաև հայրը, և 11-ամյա Սողոմոնը մնաց լրիվ որբ։ Նա ապրում էր աղքատության մեջ, հաճախ ստիպված էր լինում ապրել տարբեր հարազատների տներում։ Այս դժվարին տարիները կոփեցին նրա բնավորությունը, բայց նաև սրեցին նրա զգայունությունը շրջապատող աշխարհի և մարդկային ցավի հանդեպ։

1881 թվականին տեղի ունեցավ մի իրադարձություն, որը փոխեց Սողոմոնի ողջ կյանքը։ Քյոթահիայի հոգևոր առաջնորդը պետք է ընտրեր մի որբ, տաղանդավոր տղայի՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարան-ում սովորելու համար։ Ընտրությունը կանգնեց 12-ամյա Սողոմոնի վրա, ով առանձնանում էր իր զրնգուն ձայնով։

Երբ տղային ներկայացրին Գևորգ Դ Կոստանդնուպոլսեցի կաթողիկոսին, վերջինս, իմանալով, որ նա հայերեն չի խոսում, հարցրեց. «Բալա՛մ, բա ի՞նչ պիտի անես ճեմարանում»։ Սողոմոնը, մոտենալով կաթողիկոսի գահին, ծնկի իջավ և ասաց. «Հայր սուրբ, ես հայերեն չգիտեմ, բայց կերգեմ»։ Նա սկսեց երգել «Լույս Զվարթ» շարականը։

Նրա մաքուր ու հզոր ձայնը այնքան տպավորեց կաթողիկոսին, որ նա անմիջապես կարգադրեց ընդունել տղային ճեմարան։ Այդ օրը Սողոմոն Սողոմոնյանի համար բացվեց նոր էջ՝ ճանապարհ դեպի մեծ երաժշտություն։

Էջմիածին տեղափոխվելը սկիզբ դրեց Սողոմոնի կրթությանը։ Այստեղ նա ոչ միայն սովորեց հայերեն, այլև խորասուզվեց հայ եկեղեցական երաժշտության, հոգևոր շարականների և ժողովրդական երգի աշխարհում։ Որբ տղան գտավ իր իսկական կոչումը՝ իր կյանքը նվիրելով հայ երգի պահպանմանն ու վերծանմանը։

Ստուգենք, թե ինչպես յուրացրեցիք Կոմիտասի մանկության պատմությունը։

Այսպիսով, Քյոթահիայի որբ տղան իր տաղանդի շնորհիվ հայտնվեց հայ հոգևոր կենտրոնում, որտեղ սկսվեց նրա վերափոխումը՝ Սողոմոնից դեպի Կոմիտաս։