Հայկական ավանդական մեծ ընտանիքի կենտրոնում կանգնած էր նահապետը՝ տանուտերը։ Նա ավելին էր, քան պարզապես ընտանիքի ղեկավար։ Նա տոհմի տնտեսական կայունության երաշխավորն էր, բարոյական նորմերի պահապանը և անառարկելի հեղինակությունը։

Տանուտիրոջ խոսքը օրենք էր։ Նրա որոշումները՝ լինեին դրանք առօրյա տնտեսական գործերի, թե ընտանիքի անդամների ամուսնության վերաբերյալ, քննարկման ենթակա չէին։ Նա էր կառավարում ընտանիքի ողջ ունեցվածքը՝ հողը, անասունները և դրամական միջոցները։ Նա էր բաշխում աշխատանքը տղամարդկանց միջև և պատասխանատու էր տոհմի բարեկեցության ու անվտանգության համար։

Ընտանիքի ներսում գործում էր հստակ հիերարխիկ կառուցվածք, որը հիմնված էր ավագության սկզբունքի վրա։ Տղամարդկանց միջև դիրքը որոշվում էր տարիքով և ծննդյան հերթականությամբ։ Այս համակարգը կանխում էր ներքին վեճերը և ապահովում էր կարգուկանոն։

Հիերարխիայի գագաթին տանուտերն էր։ Նրան հաջորդում էր նրա ավագ որդին, ով համարվում էր հորից հետո երկրորդ մարդը և նրա ժառանգորդը։ Ապա գալիս էին կրտսեր որդիները՝ ըստ իրենց տարիքի։ Այս ստորակարգությունը տարածվում էր նաև եղբայրների, ապա՝ թոռների վրա։ Յուրաքանչյուրն ուներ իր տեղն ու պարտականությունները, և կրտսերը պարտավոր էր հնազանդվել ավագին։

Կարևոր է հասկանալ, որ տոհմական սեփականությունը չէր համարվում տանուտիրոջ անձնական ունեցվածքը։ Այն պատկանում էր ամբողջ տոհմին, իսկ նահապետը դրա կառավարիչն էր կամ տնտեսը։ Նա պատասխանատու էր այդ հարստությունը պահպանելու և սերունդներին փոխանցելու համար։ Հողը կամ գույքը վաճառելու որոշում կարող էր կայացվել միայն ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում և սովորաբար ընտանիքի մյուս ավագ տղամարդկանց հետ խորհրդակցելուց հետո։

Թեև տանուտերն ուներ վերջնական խոսքի իրավունք, կարևոր հարցերը հաճախ քննարկվում էին ընտանեկան խորհրդում, որին մասնակցում էին նրա չափահաս որդիներն ու եղբայրները։ Սակայն սա ժողովրդավարական գործընթաց չէր։ Խորհուրդը նպատակ ուներ տեղեկատվություն հավաքել և կարծիքներ լսել, բայց վերջնական վճիռը կայացնում էր նահապետը միանձնյա, և այն անքննելի էր։

Նահապետի մահից հետո նրա դերն ու պարտականությունները, որպես կանոն, փոխանցվում էին ավագ որդուն։ Այս ժառանգական սկզբունքն ապահովում էր իշխանության անցնցում փոխանցումը և տոհմի կառուցվածքի կայունությունը։

Այս խիստ հիերարխիկ համակարգը, որտեղ յուրաքանչյուրն իր տեղը գիտեր, դարեր շարունակ ապահովել է հայկական մեծ ընտանիքի ամրությունն ու գոյատևումը՝ թույլ տալով դիմակայել արտաքին մարտահրավերներին։