Կոմիտաս՝ Հայ երաժշտության հայրը
Ծնունդ ու մանկություն
Մի տղա՝ Կուտինայից
Շատ տարիներ առաջ, Օսմանյան կայսրությունում գտնվող անունով մի քաղաքում, ծնվեց մի տղա՝ Սողոմոն Սողոմոնյան անունով։ Թեև նրա ընտանիքը հայ էր, նրանք խոսում էին թուրքերեն, քանի որ դա իրենց շրջապատի լեզուն էր։ Սողոմոնի հայրը՝ Գևորգը, կոշկակար էր, իսկ մայրը՝ Թագուհին, գորգագործ։ Նրանք երկուսն էլ շատ գեղեցիկ ձայն ունեին, և իրենց սերը երգի հանդեպ փոխանցեցին նաև իրենց որդուն։
Մանկություն՝ առանց ծնողների
Սողոմոնի մանկությունը շատ դժվար էր։ Երբ նա ընդամենը վեց ամսական էր, մայրը մահացավ։ Հայրը մնաց միայնակ՝ փոքրիկ որդու հետ։ Նա ամեն ինչ անում էր, որ Սողոմոնը լավ մեծանա, բայց տասը տարի անց հայրը նույնպես մահացավ։ Տասնմեկ տարեկանում Սողոմոնը դարձավ լրիվ որբ։ Նրան սկսեց խնամել իր տատիկը, սակայն նրանց կյանքը շատ աղքատիկ էր։
Չնայած բոլոր դժվարություններին, Սողոմոնը շատ լավ ձայն ուներ և սիրում էր երգել։ Նրա ձայնը լսողներին հիացնում էր։ Հենց այդ ձայնն էլ պիտի փոխեր նրա ողջ կյանքը։
Ճանապարհ դեպի Էջմիածին
Մի օր Կուտինայի հոգևոր առաջնորդը պետք է ընտրեր մի որբ տղայի, որպեսզի ուղարկեր սովորելու [{<Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին>]։ Քսան որբ երեխաներից ընտրեցին հենց Սողոմոնին՝ իր հրաշալի ձայնի համար։
Երբ նա հասավ Էջմիածին, նրան ներկայացրին Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս [{<Գևորգ Դ Կոստանդնուպոլսեցուն>}]։ Կաթողիկոսը նրան հարցրեց․ «Ի՞նչ գիտես, տղա՛ս»։ Սողոմոնը, որ լավ հայերեն չէր հասկանում, թուրքերեն պատասխանեց, որ կարող է շարական երգել։ Երբ նա սկսեց երգել «Լույս Զվարթ» շարականը, նրա զարմանալի ձայնը գերեց բոլորին։ Կաթողիկոսն ասաց․ «Ես այլևս ոչինչ չեմ ուզում լսել, այս երեխան մեզ պետք է»։ Այդպես սկսվեց Սողոմոնի նոր կյանքը, որտեղ նա պիտի դառնար մեծն Կոմիտաս Վարդապետը։
Այս դժվարին մանկությունը և ճակատագրական հանդիպումը դարձան այն հիմքը, որի վրա կառուցվեց հայ երգի մեծագույն վարպետներից մեկի կյանքը։