No history yet

Ռազմավարական պլանավորման մոդելներ

Ռազմավարական պլանավորումից դեպի չափելի ազդեցություն

Հանրային հատվածում հաղորդակցության ռազմավարական պլանավորումը պահանջում է շրջանակներ, որոնք քաղաքականության վերացական նպատակները վերածում են կոնկրետ, չափելի արդյունքների։ Ստանդարտ մոդելներից անդին անցնելը թույլ է տալիս ոչ միայն հասնել լսարանին, այլև խթանել վարքագծային իրական փոփոխություններ։ Այս գործընթացի հիմքում ընկած են երկու հզոր մոդելներ՝ OASIS-ը և COM-B-ն, որոնք կառուցվածք են ապահովում բարդ միջավայրերում նավարկելու համար:

OASIS շրջանակը՝ որպես կառուցվածք

Մեծ Բրիտանիայի կառավարության կողմից մշակված OASIS (Objectives, Audience insight, Strategy/Ideas, Implementation, Scoring) շրջանակը արշավի պլանավորման համապարփակ մոտեցում է: Այն գծային գործընթաց չէ, այլ կրկնվող ցիկլ, որտեղ յուրաքանչյուր փուլ տեղեկատվություն է տրամադրում մյուսներին։ Սա հատկապես կարևոր է հանրային քաղաքականության համար, որտեղ արտաքին գործոնները կարող են արագ փոխվել։

OASIS-ի առանցքային տարրը նպատակադրումն է: Սովորական SMART (Specific, Measurable, Achievable, Relevant, Time-bound) սկզբունքների փոխարեն հանրային հաղորդակցության մեջ կիրառվում է մոտեցումը։ Այստեղ «C»-ն նշանակում է Challenge (Մարտահրավեր), որը ենթադրում է նպատակների սահմանում, որոնք ձգտում են առավելագույնի հասցնել ազդեցությունը, այլ ոչ թե պարզապես հասնել անվտանգ թիրախների։ Սա քաղաքականության նպատակները վերածում է հաղորդակցության հավակնոտ, բայց իրատեսական թիրախների։

Օրինակ՝ «բարձրացնել իրազեկվածությունը» նպատակի փոխարեն C-SMART նպատակը կլինի՝ «վեց ամսվա ընթացքում թիրախային խմբի 40%-ի մոտ հասնել վարքագծի կոնկրետ փոփոխության (օրինակ՝ վերամշակման համար թափոնների տեսակավորում)՝ օգտագործելով թվային արշավ և համայնքային ներգրավվածություն»:

COM-B՝ վարքագծի փոփոխության բանալին

Հաճախ հաղորդակցության նպատակը ոչ թե պարզապես տեղեկացնելն է, այլ վարքագիծ փոխելը։ Հենց այստեղ է օգնության հասնում ՝ վարքագծային գիտության հիմնարար շրջանակը։ Այն պնդում է, որ ցանկացած վարքագիծ (Behaviour) տեղի ունենալու համար անհրաժեշտ են երեք պայմաններ՝ կարողություն (Capability), հնարավորություն (Opportunity) և մոտիվացիա (Motivation)։

ԲաղադրիչԵնթաբաղադրիչՆկարագրությունՀաղորդակցության օրինակ
Կարողություն (Capability)Հոգեբանական, ՖիզիկականԱնհրաժեշտ գիտելիքներ, հմտություններ և ֆիզիկական կարողություններ ունենալը։Քայլ առ քայլ ուղեցույցներ, ուսուցողական տեսանյութեր։
Հնարավորություն (Opportunity)Ֆիզիկական, ՍոցիալականԱրտաքին միջավայրի գործոններ, որոնք թույլ են տալիս կամ խոչընդոտում են վարքագծին։Հասանելի ծառայությունների մասին տեղեկատվություն, սոցիալական նորմերի ընդգծում։
Մոտիվացիա (Motivation)Ռեֆլեկտիվ, ԱվտոմատՆերքին գործընթացներ, որոնք ուղղորդում են վարքագիծը (գիտակցված համոզմունքներ և զգացմունքային ռեակցիաներ)։Հաջողության պատմություններ, ռիսկերի մասին նախազգուշացումներ, էմոցիոնալ կոչեր։

OASIS-ի «Audience insight» (Լսարանի ընկալում) փուլում COM-B վերլուծությունը թույլ է տալիս բացահայտել թիրախային լսարանի վարքագծի իրական խոչընդոտները: Արդյո՞ք մարդիկ տեղյակ չեն (Կարողության պակաս), թե՞ չունեն անհրաժեշտ ենթակառուցվածք (Հնարավորության պակաս), թե՞ պարզապես չեն հավատում դրա կարևորությանը (Մոտիվացիայի պակաս): Պատասխանը որոշում է հաղորդակցության ռազմավարությունը և ուղերձները:

Lesson image

Շահակիցների առաջադեմ քարտեզագրում և աուդիտ

Հանրային նախաձեռնությունները բազմաթիվ շահակիցներ ունեն՝ քաղաքացիներից մինչև այլ պետական կառույցներ, ՀԿ-ներ և մասնավոր հատված։ Ազդեցություն/Հետաքրքրություն պարզ մատրիցայից անդին, առաջադեմ քարտեզագրումը ներառում է դաշինքների, հնարավոր կոնֆլիկտների և յուրաքանչյուր խմբի ազդեցության ալիքների վերլուծություն։ Այն նաև գնահատում է նրանց ընկալումները և սպասումները։

Այս գործընթացի անբաժանելի մասն է ։ Սա ներառում է անցյալի արշավների համակարգված վերանայում՝ գնահատելու դրանց արդյունավետությունը COM-B և C-SMART շրջանակներում։ Ի՞նչն է աշխատել, ի՞նչը՝ ոչ, և ամենակարևորը՝ ինչո՞ւ։ Այս աուդիտը թույլ է տալիս ռեսուրսները (ժամանակ, բյուջե, մարդկային կապիտալ) ուղղել դեպի ամենաբարձր պոտենցիալ ազդեցություն ունեցող ռազմավարություններ և ալիքներ՝ խուսափելով անցյալի սխալների կրկնությունից:

OASIS, COM-B, C-SMART և շահակիցների խորը վերլուծության համադրումը ստեղծում է հզոր գործիքակազմ։ Այն ապահովում է, որ հանրային հաղորդակցությունը դադարում է լինել պարզապես հանրային կապերի գործառույթ և դառնում է քաղաքականության իրականացման ռազմավարական լծակ՝ ծառայելով պետական մանդատի կատարմանը։

Quiz Questions 1/4

OASIS շրջանակի «Audience insight» (Լսարանի ընկալում) փուլում COM-B մոդելի կիրառման հիմնական նպատակը ո՞րն է:

Quiz Questions 2/4

Հանրային հատվածի հաղորդակցության մեջ կիրառվող C-SMART մոտեցման մեջ «C» տառը նշանակում է «Challenge» (Մարտահրավեր), որը ենթադրում է նպատակների սահմանում, որոնք ձգտում են առավելագույնի հասցնել ազդեցությունը։