પહેલા ધોરણનું પાયાનું ગણિત
૧ થી ૧૦૦ અંકો
૧ થી ૧૦૦ અંકોની સફર
તમે ૧ થી ૧૦૦ સુધીના અંકોથી તો પરિચિત જ છો, ખરું ને? ચાલો, આપણે આ અંકોને એક વ્યવસ્થિત રીતે જોઈએ. નીચે આપેલા કોષ્ટકમાં ૧ થી ૧૦૦ સુધીના બધા અંકો છે. તેના પર એક નજર ફેરવી લો.
| ૧ | ૨ | ૩ | ૪ | ૫ | ૬ | ૭ | ૮ | ૯ | ૧૦ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ૧૧ | ૧૨ | ૧૩ | ૧૪ | ૧૫ | ૧૬ | ૧૭ | ૧૮ | ૧૯ | ૨૦ |
| ૨૧ | ૨૨ | ૨૩ | ૨૪ | ૨૫ | ૨૬ | ૨૭ | ૨૮ | ૨૯ | ૩૦ |
| ૩૧ | ૩૨ | ૩૩ | ૩૪ | ૩૫ | ૩૬ | ૩૭ | ૩૮ | ૩૯ | ૪૦ |
| ૪૧ | ૪૨ | ૪૩ | ૪૪ | ૪૫ | ૪૬ | ૪૭ | ૪૮ | ૪૯ | ૫૦ |
| ૫૧ | ૫૨ | ૫૩ | ૫૪ | ૫૫ | ૫૬ | ૫૭ | ૫૮ | ૫૯ | ૬૦ |
| ૬૧ | ૬૨ | ૬૩ | ૬૪ | ૬૫ | ૬૬ | ૬૭ | ૬૮ | ૬૯ | ૭૦ |
| ૭૧ | ૭૨ | ૭૩ | ૭૪ | ૭૫ | ૭૬ | ૭૭ | ૭૮ | ૭૯ | ૮૦ |
| ૮૧ | ૮૨ | ૮૩ | ૮૪ | ૮૫ | ૮૬ | ૮૭ | ૮૮ | ૮૯ | ૯૦ |
| ૯૧ | ૯૨ | ૯૩ | ૯૪ | ૯૫ | ૯૬ | ૯૭ | ૯૮ | ૯૯ | ૧૦૦ |
દશક અને એકમ: સંખ્યાનું ઘર
દરેક સંખ્યાનું પોતાનું એક 'ઘર' હોય છે, જેમાં તેના અંકો રહે છે. બે અંકની સંખ્યામાં બે 'ઓરડા' હોય છે: એકમ અને દશક.
એકમનો ઓરડો જમણી બાજુએ હોય છે અને તેમાં ૦ થી ૯ સુધીના છૂટક અંકો રહે છે. દશકનો ઓરડો ડાબી બાજુએ હોય છે અને તેમાં ૧૦-૧૦ ના જૂથ રહે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, સંખ્યા ૪૭ લઈએ. આ સંખ્યામાં ૭ એ એકમના સ્થાને છે અને ૪ એ દશકના સ્થાને છે. આનો અર્થ એ છે કે આપણી પાસે ૧૦-૧૦ ના ૪ જૂથ (એટલે કે ૪૦) અને ૭ છૂટક એકમ છે. આ સમજવા માટે ખૂબ ઉપયોગી છે.
આમ, ૪૭ એટલે ૪ દશક અને ૭ એકમ. ચાલો, થોડા વધુ ઉદાહરણો જોઈએ.
| સંખ્યા | દશક | એકમ |
|---|---|---|
| ૩૫ | ૩ | ૫ |
| ૬૨ | ૬ | ૨ |
| ૯૯ | ૯ | ૯ |
| ૮ | ૦ | ૮ |
ખૂટતા અંકો પૂરો
સંખ્યાઓને ક્રમમાં ગોઠવવી એ ગણિતની એક મજાની રમત છે. જ્યારે કોઈ સંખ્યા તેની જગ્યાએથી ગાયબ થઈ જાય, ત્યારે તેને શોધવાની હોય છે. આને 'ખૂટતા અંકો' કહેવાય છે.
દાખલા તરીકે, આ હારમાળા જુઓ: ૨૧, ૨૨, __, ૨૪, ૨૫.
અહીં ૨૨ પછી અને ૨૪ પહેલાં કઈ સંખ્યા આવે? સાચો જવાબ છે ૨૩.
નીચે આપેલી સંખ્યાની હારમાળામાં ખાલી જગ્યા પૂરો: ૧. ૫૫, ૫૬, __, ૫૮, __, ૬૦ ૨. ૮૮, __, ૯૦, __, ૯૨
ચડતો અને ઉતરતો ક્રમ
જ્યારે આપણે સંખ્યાઓને નાનીથી મોટી તરફ ગોઠવીએ, ત્યારે તેને કહેવાય છે. જેમ કે આપણે દાદરા ચડીએ છીએ તેમ સંખ્યાઓ મોટી થતી જાય છે. ઉદાહરણ તરીકે: ૧૧, ૨૩, ૪૫, ૬૭, ૮૯.
તેનાથી ઊલટું, જ્યારે આપણે સંખ્યાઓને મોટીથી નાની તરફ ગોઠવીએ, ત્યારે તેને કહેવાય છે. આ દાદરા ઉતરવા જેવું છે, જ્યાં દરેક પગથિયે સંખ્યા નાની થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે: ૯૮, ૭૬, ૫૪, ૩૨, ૧૦.
હવે તમે ૧ થી ૧૦૦ સુધીના અંકો, તેમના સ્થાન અને ક્રમ વિશે વધુ સારી રીતે સમજી ગયા હશો. આ જ્ઞાન તમને આગળના ગણિતમાં ખૂબ મદદ કરશે.
સંખ્યા ૮૫ માં, ૮ નું સ્થાન શું છે?
૬ દશક અને ૪ એકમ મળીને કઈ સંખ્યા બને છે?